Posts

Showing posts from August, 2009

Mwy na Volvos ac IKEA

Image
Calzaghe a'i gymar dawnsio, Kristina Rihanoff

Mae tymor y sothach teledu ar ein gwarthaf. Mae gornest garioci flynyddol ITV wedi cychwyn, ac yn sicr o lenwi tudalennau’r tabloids tan y Nadolig. Mae’r cyfryngau Cymreig wedi mopio fod Joe Calzaghe yn ffansio’i hun fel tipyn o Fred Astaire wrth gystadlu yn erbyn cyn-gricedwr, actores hysbyseb grefi ar y teledu, ac actor Eastenders c.2001, ar sioe ddawnsio Bruce Forsyth ar y BBC. Ac mae S4C yn bygwth dilyn y llif trwy gyflwyno Fferm Ffactor, gyda Dai ‘Cowell’ Llanilar a Daloni ‘Minogue’ Metcalfe wrth y llyw. Dwi’n gweddïo ac yn gobeithio i’r nefoedd nad yw hi cynddrwg â’i theitl erchyll.

O leiaf mae ambell berl yng nghanol y moch o hyd. Fel y soniais eisoes, mae’r peiriant Sky+ acw wedi gwegian dan bwysau cyfres Americanaidd orwych The Wire dros yr haf. Ar ôl cael blas ar y tair cyfres gyntaf, mae’r bedwaredd, sydd wedi’i gosod mewn ysgol uwchradd yn ardal ddifreintiedig West Baltimore, yn aros amdanaf. Yn y cyfamser, mae BBC2 newydd dd…

Stryd o safon

Image
Fe ges i brofiad go anghyffredin yn ddiweddar. Crïo wrth wylio drama deledu. Ac nid rhyw hen grio gwirion dros gynhebrwng neu briodas opera sebon chwaith - dyw hynny heb ddigwydd ers i un o efeilliaid bach Denzil ag Eileen farw yn Pobol y Cwm flynyddoedd mawr yn ôl. Yn hytrach, dagrau a lwmp nes bron â thagu yn y gwddw. Felly’r oedd hi wrth wylio’r olaf o un o gyfresi gorau’r iaith fain ers sbel - The Street, gan Jimmy McGovern.

Rhes o dai teras dosbarth gweithiol ym Manceinion yw canolbwynt y gyfres, gyda phob pennod yn mynd a ni dros riniog gwahanol. Wythnos diwethaf, cawsom stori Eddie McEvoy (Timothy Spall) a’i wraig Margie (Ger Ryan, sy’n haeddu gwobr BAFTA flwyddyn nesaf), yr unig brif gymeriadau i ymddangos ym mhob un o’r tair cyfres. Mae Eddie yn flin fod ei wraig wedi’i adael dros dro i warchod ei thad sarrug sydd newydd gael strôc. Yn ei unigrwydd, mae’n meithrin perthynas â chydweithiwr yn y lle tacsis, Sandra (Ruth Jones, Gavin and Stacey), enaid unig arall sy’n ysu am gwmn…

Draig o hyder

Image
Baneri'r Smithsonian gan Mary Lloyd Jones


Mae’r miri mawr diwylliannol drosodd am flwyddyn arall. Y pebyll wedi’u pacio, llanast wedi’i glirio, y stiwardiaid blin wedi dysgu sut i wenu eto, a phawb yn araf ddadflino. Ond nid y Bala sydd gen i dal sylw – er i mi dreulio deuddydd bendigedig yn fan’no, cyn i’r Pwyllgor Gwaith ffonio Taro’r Post eto i ladd ar y ’steddfodwrs soffa. Ond mae’n anodd ei dal hi ymhobman, Mr Pritchard, ac felly roeddwn i’n falch iawn o weld pigion Y Babell Lên a rhai o uchafbwyntiau Maes B ar Nodyn wythnos diwethaf.

Gŵyl fawr arall dros yr Iwerydd gafodd sylw’r Sioe Gelf, Cymru yn Washington. O! na, meddyliais. Roeddwn i’n barod i gael fy niflasu gan griw bach dethol, clicaidd, a gafodd wahoddiad i gynganeddu a cherdd dantio i Americanwyr di-glem yng nghysgod y Tŷ Gwyn - yn amodol ar basbort dilychwin wrth gwrs. Ond cefais fy siomi ar yr ochr orau gan gyfraniad Cymru i Ŵyl Bywyd Gwerin Smithsonian, a sefydlwyd ym 1967. Cip tu ôl i’r llenni oedd y rhaglen hon,…

Plismyn Drama

Image
Ditectif da! Bechod am cliche'r pwll glo...


Dwi’n sgit am lyfrau a dramâu ditectifs erioed. Dwi’n cofio cael fy swyno’n lân gan lyfrau antur Gari Tryfan yn fy arddegau, a chael fy siomi’n llwyr gan fersiwn ffilm S4C ddydd Calan 2008. Ac eithrio cymeriadau cofiadwy fel Sarjant James a Glan Morris Pobol y Cwm, a chyfres ddrama Y Glas ddiwedd y 90au, go dlawd yw hi o ran plismyn drama Cymraeg. Yr unig enghraifft arall sy’n dod i’r cof yw DI Noel Bain (Philip Madoc) yng nghyfres Yr Heliwr a’r fersiwn gefn-wrth-gefn AMind to Kill (1994-2004). Llwyddodd y rhai diweddarach i ddenu cynulleidfaoedd ehangach ar Sky 1 a Channel 5, ac mae’r gyfres gyntaf chwe phennod ar gael mewn pecyn DVD bellach. Yn ogystal â’r berthynas gythryblus rhwng Bain a’i ferch Hannah (Ffion Wilkins) a’r awgrym o ramant rhyngddo â’r patholegydd Margaret Edwards (Sharon Morgan), y golygfeydd tywyll a’r glaw di-baid, rwy’n dal i gofio arwyddgan syml y ffliwt a yrrai ias i lawr fy nghefn. Tybed gawn ni ailddarllediad oh…

Prifddinas y Pethe

Image
Mae llygaid y byd Cymraeg ar brifddinas y Pethe yr wythnos hon. Ac fel y Sioe Fawr o’i blaen, mae S4C yn darlledu oriau di-ri i’r rhai nad ydynt am dalu crocbris i gerdded rownd Maes mwdlyd na gwario ffortiwn ar banad a byrgyr symol. Eleni, mae dau enw o orffennol darlledu, Arfon Haines Davies a Sara Edwards - a ddiorseddwyd mor warthus o ddesg Wales Today gan Lucy Lân - yn rhoi sylwebaeth Saesneg i ddarllediadau byw ar wefan BBC Wales am y tro cyntaf erioed. Ar ôl Cyngerdd Agoriadol nos Wener gyda Chôr Godre’r Aran a Mark EurovisionEvans mewn Pafiliwn syndod o chwarter gwag, dyma edrych ymlaen at y ’Steddfod go iawn fore Sadwrn diwethaf - gan ddechrau gyda Brecwast Bala bob dydd am 9 o’r gloch. Fel arfer, dwi’n barod i gwyno am arferiad S4C o ailgylchu’r un hen bennau i gyflwyno rhaglenni - ond diawch, mae Morgan Jones a Mari Lovgreen yn cael cystal hwyl arni nes ’mod i’n barod i faddau am y tro. Y gwesteion cyntaf oedd Elfyn Llwyd AS (dim cwestiynau am dreuliau Cadeirydd y Pwyllgor …

Llanelwedd v Llefaru

Image
A’r haf yn prysur droi’n un siom gwlyb ar ôl y llall, diolch i’r drefn fod gan S4C ddarllediadau cynhwysfawr o’n prif ddigwyddiadau cenedlaethol i’r rhai ohonom sydd am gadw’n sych gartref. Roedd brwdfrydedd heintus Dai Jones a gwên Nia Parry yn goleuo’r Sioe Fawr er gwaethaf ymdrechion Ifan y glaw i roi dampar go iawn ar bethau.
Ac mae’n debyg fod mwy o wylwyr tramor wedi mwynhau arlwy Llanelwedd yn fyw ar wefan S4C eleni - sy’n addas iawn, o gofio mai gorchest gŵr o wlad Belg sy’n aros yn y cof, wrth iddo garlamu rownd y Prif Gylch lleidiog gyda’i ferlen Gymreig. Cefais flas ar raglenni nosweithiol Geraint Lloyd ar Radio Cymru hefyd, yng nghwmni Mari Lövgreen, sydd bellach wedi ffeirio coctels Cofi Roc a stiwdios Uned 5 am y buarth yn Sir Drefaldwyn. Gan mai hwn oedd ei hymweliad cyntaf a’r Roial Welsh, roedd Geraint Lloyd a’i gyfranwyr yn awyddus i’w helpu i fod yn wraig ffarm dda - iawn ar y noson gyntaf, ond braidd yn ailadroddus erbyn y nos Iau olaf. Un o’r cynghorion gafodd y g…