Posts

Showing posts from July, 2010

Saesneg yn essential? Ddim ar y Sul

Image
Wrthi’n peintio ffens yr ardd o'n i bnawn Sadwrn diwethaf, gyda chwmni’r radio yn y cefndir. Kevin Davies oedd wrthi, mewn cyfuniad o gerddoriaeth ac adroddiadau byw gan Hywel Gwynfryn o ŵyl Taran Tudweiliog. A dyma Celia Drws Nesa, Valleygirl o dras Bwylaidd yn gofyn dros y clawdd, “Orright Dillon? Why they playin’ Oasis songs on Welsh radio?”. Yn hollol, Celia fach. Os ydi hi’n sefyllfa hurt i’r di-Gymraeg…

Rhwng rhaglenni nosweithiol ‘K2’ a mwydro prynhawnol Jonzey, mae recordiau’r iaith fain yn merwino’r glust yn aml y dyddiau hyn. Does dim byd gwaeth na gyrru ar hyd yr A470 droellog yn straffaglu ffeindio Radio Cymru achos bod cân Saesneg ymlaen ar y pryd. Mae’n hen, hen broblem. Ond mae’n broblem i’r Gwyddelod hefyd. Am ryw reswm anesboniadwy, mae Raidió na Gaeltachtayn gryfach na’r orsaf Gymraeg yng nghrombil Maldwyn, a rhyw glasur Saesneg o’r chwedegau oedd ar honno ar y pryd. Efallai fod 'na ryw gochyn o Gonamara yn diawlio fel fi wrth yrru adref ar yr N59 ym mhen draw…

Ar dramp

Image
Papur dwybunt Banc y Ddafad Ddu

Dylai cynulleidfa wledig, graidd, S4C fod ar ben eu digon. Rhwng Dai a Daloni yn dal i chwilio am y Fferm Ffactor, Russell a Bethan yn palu dros Gymru yn Byw yn yr Ardd, a Dudley yn hyrwyddo marchnadoedd fferm O’r Gât i’r Plât, mae ’na hen ddigon o flas y pridd ar y Sianel yn ddiweddar. Hyn oll, a’r ffaith fod Bro (Hel Straeon ar sbîd) yn ymweld ag ardal y Sioe Fawr bythefnos cyn y digwyddiad mawr ei hun. Ac roedd cyflwynwraig y rhaglen honno yn rhan o brosiect mawr y Sianel wythnos diwethaf hefyd. Bu Shân Cothi yn llywio awr o raglenni byw Y Porthmon bob noson o’r wythnos, wrth i Ifan Jones Evans (wyneb cyfarwydd Rasus a Mosgito) a’i braidd ddilyn ôl troed Dafydd Isaac o’r Mynydd Bach, Ceredigion - un o borthmyn olaf Cymru yn nhridegau’r ganrif ddiwethaf. Ac nid rhyw filltir neu ddwy dros bant a bryn, o na! Taith gerdded gan milltir o Fachynlleth i Aberhonddu. Tipyn o gambl, a hunllef posibl i’r trefnwyr wrth orfod taclo’r tywydd, tagfeydd yr unfed ganr…

Torchwood UDA

Image
Newyddion da i “Woodies” y byd. Mae’n swyddogol. Mae Capten Jack a Gwen ar fin dychwelyd am bedwaredd gyfres! Ar ôl ofnau diweddar fod y dirwasgiad ym myd teledu wedi rhoi’r farwol i Torchwood, cadarnhawyd y bydd BBC Cymru yn cydweithio â BBC Worldwide a sianel loeren Americanaidd, Starz Entertainment, (sgiwisiwch y zillafiad naff) ar 10 pennod newydd sbondanlli â mwy o gyllideb na’r cyfresi blaenorol. Yr unig newydd drwg yw nad Caerdydd fydd canolbwynt i’r gyfres mwyach, ond Gogledd America yn bennaf, gan greu drama ag ymdeimlad mwy byd-eang iddi meddan nhw. Ergyd i froliant bosys Llandaf o greu drama fodern yng Nghymru i weddill y byd.

Roedd giamocs arallfydol Russell T Davies, y sgriptiwr a’r cynhyrchydd gweithredol, yn fwy poblogaidd na Doctor Who ar BBC America, ac mi fydd acen gref merch o Ystradgynlais yn fiwsig os nad yn destun chwilfrydedd i glustiau’r Iancs. Ac os bydd Eve Myles yn hiraethu am adref, gallai wastad brynu ty haf yn Cardiff by the Sea neu Swansea.

O'r stafell fyw i Sweden

Image
Rydyn ni i gyd yn hoffi dianc drwy’n teledu. Yn bachu ar y cyfle i eistedd a gadael i’r bocs bach yng nghornel yr ystafell ein tywys i fyd arall am ryw awran. I fyd y ddrama yr af i’n bersonol, ac yn ddiweddar i fyd Wallander ar BBC Four dros y 13 wythnos diwethaf. Na, nid fersiwn Seisnig Syr Ken Branagh ond y gwreiddiol o Sweden gyda Krister Henriksson yn chwarae rhan y ditectif prudd ond praff. Ac o’r diwedd, cefais gyfle i ddal i fyny efo diweddglo dramatig Caerdydd cyn iddi ddiflannu o archif S4/Clic. A son am ddiweddglo. Mae bywyd y brifddinas wedi hen golli sglein i’r trendis ifanc, wrth i’r bennod olaf orffen gydag angladd, ymweliad â sbytu meddwl, llanc yn llosgi tŷ ei gariad i’r llawr, a llabwst yn bygwth mam a’i phlentyn gyda gwn. Actio da, heb os, ond o! am bwll dudew o ddiweddglo. Roedd hi fel petai’r sgriptwyr am bentyrru dinistr a dioddefaint ar y cymeriadau o ran sbeit i’r ffyddloniaid oedd am weld pethau’n dod i drefn yn dwt a hapus. Diawled.

Dihangfa arall i lawer yw’r…

Diolch Boris!

Image
Feddyliais i erioed y buaswn i’n dweud hyn, ond diolch Boris. Diolch i Faer bwgan brain Llundain am adael i’w sbinddoctor - neu “Gyfarwyddwr Cyfathrebu” yn swyddogol -ddychwelyd i weithio yn ei famiaith. Ydy, mae’n braf gweld Guto Harri yn ei ôl, a braf cael rhywfaint o sylwedd ar y Sul.

Dweud Pethe yw’r rhaglen dan sylw, un o sgil-gynhyrchion celfyddydol S4C. Fel Cyw i’r rhai bach a Stwnsh i rafins 7-13 oed, mae Pethe yn amlwg yn rhan o draddodiad newydd S4C o frandio’i rhaglenni. Ac mae’n syniad penigamp. Trueni fod Pethe Hwyrach wedi dod i ben yn ddisymwth hefyd - gobeithio y bydd Nia Roberts a’i gwesteion anodd-eu-plesio yn dychwelyd i fwrw golwg beirniadol ar gynnyrch y Genedlaethol ym mis Awst. Ond yn ôl at Dweud Pethe. Dros y tair nos Sul diwethaf, bu Guto Harri’n holi Cymry blaenllaw yn eu maes - o’r darlledwr a’r ymgyrchydd iaith Dr Meredydd Evans i’r awdures amryddawn Eigra Lewis Roberts. Hanner awr o holi a sgwrsio pwyllog, fel Beti a’i Phobl heb gerddoriaeth, ble mae’r holw…