Posts

Showing posts from April, 2009

Clasuron cerddorol

Bob hyn a hyn, dwi am dyrchu drwy’r archifau (Îw Tiwb) am glasuron cerddorol o fyd teledu. Yr arwyddganeon hynny sy’n aros yn y cof ac sy’n gwneud i chi feddwl, “diawch, pam dydyn nhw ddim yn cyfansoddi rhai fel hyn mwyach?”. Maen nhw’n brin fel banciwr cydwybodol heddiw, ac mae caneuon dramâu diweddar S4/C, fel Teulu, yn uffernol a dweud y lleiaf.

Cyfres dditectif o Amsterdam sydd dan sylw heddiw. Ac er ’mod i’n rhy ifanc i gofio hynt a helynt Commissaris Piet Van der Valk gan Thames Television ym 1972-3 a 1977, mae gen i frith gof o weld yr adfywiad ym 1991-92. Ar wahân i’r ffaith fod pawb o’r brodorion yn siarad Saesneg, nid Iseldireg, â’i gilydd (fel cyfres ddiweddar Syr Kenneth Branagh, Wallander, Sweden), y gerddoriaeth agoriadol sy’n aros yn y cof. Cyfansoddwyd Eye Level gan Jack Trombey, a bu Cerddorfa Simon Park yn Rhif 1 siart senglau Prydain am bedair wythnos ym mis Medi ’73.

Genieten! Mwynhewch!

Crwydro gyda Iolo

Image
MAE un arall o gyflwynwyr S4/C â sawl stamp ar ei basport, sef Iolo. ’Da chi’n ei nabod yn iawn. Na, nid yr Ap Dafydd o Lanrwst ond y naturiaethwr o Lanwddyn, Sir Drefaldwyn. Mae’n enwog fel adarwr brwd ar raglen radio Galwad Cynnar a’r gyfres Natur Cymru, am fflangellu ffermwyr a’r Cynulliad Cenedlaethol, ac am ei siorts tynn tynn a ddychanwyd mor wych gan gartwnyddion Cnex. Ac er nad oes ganddo’r un hiwmor â Bethan Gwanas na dawn dweud Mererid Hopwood yng nghyfres Yr Afon, does dim dwywaith ei fod yn llefarwr croyw ac yn gwybod ei stwff.

Mewn cyfres newydd sbon, chwe rhan, bob nos Lun, mae Iolo yn Rwsia (Telesgôp) yn olrhain hanes byd natur gwlad fwya’r byd. Anwybyddwch y teitlau agoriadol difflach a’r jingls cefndir sy’n swnio fel petaech mewn bar Rwsiaidd yn Benidorm - mae hon yn wledd i’r llygaid. Ardal y Cawcasws oedd dan sylw yn y rhaglen gyntaf, cadwyn o fynyddoedd ysblennydd sy’n ymestyn 700 milltir o Fôr Caspia i’r Môr Du, lle mae mynydd uchaf Ewrop yn “crafu’r cymylau” 5624 …

Blas Cas

Image
Gangstyrs drama

Ym 1994, dwi’n cofio mynd i’r pictiwrs gyda chriw coleg Caerdydd i weld Pulp Fiction, ffilm gwlt Quentin Tarantino am is-fyd tywyll a threisgar Los Angeles. Ac mae gen i gof clir o wingo yn fy sedd wrth i John Travolta, Samuel L Jackson ac Una Thurman bledio bwledi a thywallt gwaed bob yn ail olygfa, a hanner y sinema yn rholio chwerthin. Hiwmor tywyll meddan nhw, hiwmor ffiaidd iawn meddwn i.

A dyna’r union ymateb i ail gyfres Y Pris (Fiction Factory), bymtheng mlynedd yn ddiweddarach. Dychwelodd cyfres ddrama fwyaf dros ben llestri S4C yn ôl nos Iau diwethaf, gyda sgil-effeithiau’r rhyfel gyffuriau a gynnau rhwng y Maffia lleol, y ‘Frawdolieth’, a’r Yardies o flaen y Clwb Rygbi lleol a chwythodd i ebargofiant. A’i chwaer wedi’i lladd yn y ffrwydrad, ei gariad yn yr ysbyty ar ôl cael ei saethu gan gyn-Brif Gwnstabl mewn angladd, ac un o’i fois ‘caled’ wedi colli’i goes, mae enw Lyn yr arweinydd (Mathew Gravelle) fel baw. Ac wele lot fawr o sgrechian a gweiddi a goractio…

O! Walia

Image
87 munud. Dyna faint mae’n cymryd i glecs ledu o un rhan o’r Gymru Gymraeg i’r llall, yn ôl un o gymeriadau Cymru Fach (Boom Films). A hawdd gweld sut. Wedi’r cwbl, pam ffwdanu gyda Facebook pan fo gynnon ni rwydweithiau llosgachol o glos o Felinheli i’r Fro? Dim gradd coleg gwerth sôn amdani? Diawl o ots, mae Wncwl Aled neu Anti Menna yn ben bandit un o’n Sefydliadau Cenedlaethol. Cysylltiadau, nid cymwysterau sy’n cyfri.

Dyna’n fras y syniad y tu ôl i ffilm Wiliam Owen Roberts, addasiad o ddrama lwyfan Sgript Cymru (2006) sy’n bwrw golwg ddychanol ar ein bogail cenedlaethol. Seiliwyd y cyfan ar ddrama ddadleuol Reigen / La Ronde (Y Cylch) gan Arthur Schnitzler ym 1900, a oedd yn lladd ar safonau moesol byddigions Fiena ar y pryd. A ‘byddigions’ y byd Cymraeg yw cyff gwawd y ffilm fodern hon, o’r cynhyrchydd ceiliog dandi ifanc sy’n llwyddo i gael comisiwn cyfres deledu trwy gysgu gydag aelod llawer hŷn o Fwrdd yr Iaith, i’r hen wleidydd sy’n gweld symud o San Steffan i’r Bae fel cam …

Torcalon

Image
Persawr cogio bach y diweddar Jade

Bu fyw a farw yn llygad y cyhoedd. Y ‘seren’ rhaglenni realaeth a ddaeth yn symbol o’r obsesiwn Prydeinig o fod yn enwog am fod yn enwog. Fore Sul y Mamau, dyma weld bod BBC News a Sky News yn rhoi sylw blaenllaw i farwolaeth Jade Goody. Talodd Gordon Brown deyrnged iddi am fod mor ddewr yn wyneb canser - a’i chanmol am godi proffil yr afiechyd ymhlith merched ifanc na fyddai fel arfer yn ystyried cael eu sgrinio. Mae’r sinig ynof yn amau fod y Prif Weinidog yn ceisio sgorio pwyntiau poblogrwydd. Cyfeiriodd y digrifwr Stephen Fry ati megis Tywysoges Diana dlawd. A gwir y gair, wrth i’r wasg a’r cyfryngau ei throi’n arwres ar ôl dod yn drydydd yn syrcas Big Brother 2002, ac yna’n hen gnawes wedi hylibalŵ ‘hiliol’ Celebrity Big Brother 2007. Yna, ei thrin â pharch unwaith eto yn sgil ei salwch angheuol - gyda’r sylw’n cynyddu wrth iddi ddirywio, a chylchgrawn clecs yn talu £70,000 am luniau priodas ohoni ag un arall o ‘sêr’ amheus byd y selebs. Tra bod …

Dau begwn eithaf

Image
Trenau Arriva India?!?

Mae’r digrifwyr i gyd wrthi. Codi pac o’r llwyfan a mynd i grwydro’r byd. Un o’r ffefrynnau personol yw Michael Palin, ac mae Stephen Fry eisoes wedi piciad i America, Billy Connolly i Ganada, a Paul Merson i Tsieina ac India. A dyna gyrchfan y gomediwraig Beth Angell hefyd, wrth iddi ddychwelyd i wlad enedigol ei thad ym Mryniau Khasia.

Bwrlwm masnachol y wlad oedd dan sylw ail raglen Angell yn India, a sut mae’r dylanwadau gorllewin yn ymdreiddio i’r India fodern. Gwelsom Beth Angell yn crwydro marchnadoedd sbeisys traddodiadol Delhi, sy’n wledd i’r synhwyrau – ac sydd dan fygythiad gyda’r holl fwytai sothach sy’n prysur Facdonaldeiddio’r wlad, gan ddod â phroblemau iechyd yn ei sgil. Bellach, mae clinigau arbenigol yn diwallu anghenion 41 miliwn o gleifion clefyd y siwgr, fel yr un a welsom yn Chennai. Ond mae’r Indiaid hefyd yn defnyddio bwyd (iachach) fel arf addysgol, gan addo pryd bwyd i bob plentyn sy’n mynychu’r ysgol. Y nod yw codi safon llythrennedd y w…

Gŵyl gymysg

Image
Sut fuoch chi’n dathlu ein diwrnod cenedlaethol? Addurno’ch cartref â chennin pedr Duffydil, bwyta llond boliad o gawl, gwisgo’ch crys coch â balchder? (Os nad oeddech chi wedi’i daflu i’r bin mewn rhwystredigaeth ar ôl siom Stade de France, hynny yw). Ac i goroni’r cliché Gŵyl Ddewi, gwylio jamborî flynyddol Cân i Gymru (Avanti) o Landudno efo’r amrywiaeth arferol o flonden ddel yn galarnadu’n ddiflas, Mr Canol y Ffordd â gwên deg a geiriau giami, band ifanc yn ymdrechu’n ofer i gynnig rhywbeth gwahanol, ac ymgais arall gan Arfon Wyn. A’r cyfan am wobr hael iawn o £10,000, a’r fraint o gynrychioli Cymru yn yr ŵyl Ban Geltaidd – sydd, ysywaeth, yn debycach i ’steddfod dafarn yn Bally-K o gymharu â’n sbloets teledyddol fawr ni. Nid ’mod i’n malio llawer am y caneuon chwaith. Roeddwn i’n rhy brysur yn poeni y byddai brych Sarra Elgan yn byrstio ar y beirniaid. Dychmygwch sut olwg fyddai ar Margaret Wilias a Rhydian Roberts wedyn. Dychmygwch y ffigurau gwylio!

Fel rhan o arlwy Gŵyl Ddewi,…

Goreuon Mericia

Image
Iawn, oce. Dwi’n disgyn ar fy mai. Fe wnes i siarad yn rhy gynnar wrth feirniadu rhaglen gyntaf Teulu am fod yn ailadrodduszzzzzzzzz ar y naw gyda saga Hywel a Dr Manon. Bellach, mae’r berthynas ar ben (am wn i) ac wedi creu rhagor o chwalfa a chenfigen yn ei sgil. Ar y llaw arall, mae perthynas newydd yn blodeuo rhwng Dr John ac Eirlys, gan frifo Eric druan i’r byw a denu gwg (a chenfigen?) Margaret, matriarch y Morgans. Mae’n gyfle gwych i Eiry Thomas ddangos ochr newydd, fwy tyner, o’r derbynwraig fythol ffyslyd ac un o gymeriadau gorau’r gyfres. A dyw wyneb newydd y feddygfa, Dr Steffan Jones (Bradley Freeguard o Bontypridd) ddim yn plesio pawb. Mae yna gymaint yn digwydd mewn pennod awr, ac mae’n ffordd ddelfrydol o ddiogi ar y soffa ar nos Sul. Diolch i’r drefn nad yw’n bywydau ni mor gymhleth â’r criw brith hyn!

Felly hefyd teulu arall draw dros y don yn y gyfres boblogaidd Brothers & Sisters (More 4, 10pm nos Iau) gyda Matthew Rhys fel Kevin Walker y brawd iau. Mae’r teulu …

O Nairobi i Bwllheli

Image
Mae’n destun rhyfeddod cyson i mi. Dyma ni, yn lleiafrif bregus o ryw hanner miliwn yn ein gwlad ein hunain ac eto’n weddol amlwg ar hyd a lled y byd. Mae adran newyddion y BBC bob amser yn llwyddo i ganfod Cymry Cymraeg alltud i ddweud yr hanes o lygad o ffynnon. Cawsom safbwyntiau nifer o Gymry America yn ystod moment fawr Barack Hussein Obama II wythnos ddiwethaf. Ac mae cyfres ddogfen O’r Galon eisoes wedi portreadu nyrsys Cymraeg yng nghanol anialwch Afghanistan, a theulu o Kenya sydd wedi ymgartrefu ym Mhen Llŷn. Mae ymchwilwyr Cwmni Da yn haeddu medal!

Llwyddodd Canfod Hedd i ennyn chwilfrydedd o’r cychwyn cyntaf. Agorwyd gyda golygfa o Gymro Cymraeg canol oed yn tyngu llw o ffyddlondeb i’w Mawrhydi ac yn addo bod “yn deyrngar i’r Deyrnas Unedig a chyflawni dyletswyddau a rhwymedigaethau fel dinesydd Prydeinig”. Dyma ddeall wedyn bod Hedd Vaughan Thomas yn cymryd rhan yn seremoni ddinasyddiaeth Cyngor Gwynedd. Roedd yn dychwelyd i’w gynefin gyda’i deulu, wedi chwarter canrif o w…

Teulu 2

Dychmygwch y peth. Rydych chi wedi gwario ac ymlafnio i sefydlu eich busnes eich hun ar faes carafannau’r teulu. Mae’r Clwb newydd yn barod, y noson agoriadol yn nesáu, a’r gwahoddiadau wedi’u hanfon at bawb sy’n bwysig ac yn bert yn Aberaeron. Mae’r siampên yn oeri a’r haul yn gwenu ar Fae Ceredigion. Ond mae cymylau duon ar y gorwel. Mae staff y bar wrthi fel ci a chath, a chanwr y band yn absennol. Mae’ch tad wedi pwdu am fod rhywun wedi gwahodd ffansi-man eich mam i’r parti. Mae’ch gwraig yn canslo’r cynnig am eich tŷ cyntaf gyda’ch gilydd. Ac i goroni’r cyfan, mae’ch chwaer yn honni iddi weld eich gwraig yn lapswchan efo’ch brawd mawr. Does ryfedd fod Llŷr Morgan (Rhys ap Hywel) yn chwys stecs yn ei het gowboi.

Ydy, mae saga sebonllyd Teulu gan Meic Povey a Branwen Cennard yn ôl ar ein sgriniau nos Sul. Ac fel arfer, mae pawb yn ceisio cynnal rhyw ffug-barchusrwydd cymdeithasol wrth gelu llond gwlad o gyfrinachau a bradychu’r byd a’i frawd. A’r dihirod pennaf yw Manon a Dr Hywel e…

2 am bris 1

Mae’n ymddangos fod pen bandits Parc Tŷ Glas wedi penderfynu manteisio i’r eithaf ar rai o enwogion Cymru a chael sawl rhaglen ohonynt dros y gwyliau. Fel siopau Woolies gynt, cafwyd sawl bargen 2 am bris 1. Ar ôl cyd-gyflwyno Dechrau Canu Dechrau Canmol o Briordy Ewenni gyda Siân Cothi, cafodd Rhydian ‘Ffactor X’ Roberts ei raglen ei hun o’r enw, ym, Rhydian siwr dduw. Anghofiwch y ffaith ei bod fel hys-bys awr i’w record hir newydd sbon, roedd hi’n rhaglen ddifyr - wrth i’r camera ei ddilyn o Lundain i LA, Stadiwm y Mileniwm a ’stafell werdd Simon Cowell. Ac roedd i’w weld yn hen hogyn iawn hefyd, yn broffesiynol wrth berfformio ac ateb llythyrau’r ffans yng nghegin ffermdy ei rieni ym Mhontsenni. A doedd dim olion gwario’n ofer ar ddillad drudfawr na cheir cyflym chwaith…yn hytrach, fe gadwodd at ei air a phrynu darn o dir i’w dad. Bechod ei fod yn dal i fynnu gwyngalchu’i wallt hefyd. Mae’n rhaid inni gochion sticio hefo’n gilydd!

Seren sioe realiti a pherfformwraig brysur arall oe…